نظامات است به نحوى كه نظامى تام‌تر از آن امكان ندارد و ممكن نيست وقوع ممكن اخسّ قبل از وجود اشرف يا وقوع اخسّ بدون تحقق اشرف در مرتبهء مقدم بر اخس . و ترجيح مرجوح بر راجح مثل ترجّح ممكن بدون رجحان و بالأخره تحقق معلول بدون علت و ظهور ممكن بدون آن كه جميع انحاى عدم آن سدّ شود ، محال است . و إن شئت قلت : در قوس نزولى ، فيض وجود از حق اول تا به مراتب عاليه مرور ننمايد ، به مراتب دانيه نمىرسد و على سبيل الأشرف فالأشرف ، رحمت واسعهء الهيه و وجود منبسط ، نازل و بعد از طى درجات عقول و برزخ ، به عالم ماده مىرسد ، به نحوى كه امكان ندارد مرتبه‌اى از مراتب ممكنه كه به امكان ذاتى متصف و به حسب وجود از موجود دانى كاملتر باشد ، از قبول فيض ممنوع شود ، چه فرض ، آن است كه صرف امكان ذاتى از براى ممكن اشرف جهت قبول فيض كافى است و علت ، وجود تام الفاعليه است به نحوى كه به واسطه صرافت وجود و غير متناهى بودن هستى و كمالات هستى ، هيچ وجود و كمال وجودى فرض نمىشود ، مگر آن كه در اين مرتبه به نحو اعلى و اتم تحقق دارد . . . . لزم إمّا خلاف المقدّر أو جواز صدور الكثير عن الواحد أو الأشرف عن الأخس ( يعنى صدور اشرف از اخس ) أو وجود جهة أشرف ممّا عليه [ 1 ] الواجب ( نور الأنوار ) اگر وجود اخس به واسطه و توسط اشرف صادر شود ، خلاف فرض لازم آيد ، چون فرض اين بود كه اخس بدون آن كه مسبوق به وجود ممكن اشرف باشد موجود شود ، و اگر موجود اخس بدون وساطت اشرف صادر شود و جايز باشد صدور اشرف از حق اول لازم مىآيد صدور كثير از واحد ، چون موجود اخس